Voorbeelden uit de praktijk

Milieukeur Groene stroom in CO2-prestatieladder van ProRail

Het spoor is groen, maar moet dat ook blijven. Onder dit motto wil ProRail, verantwoordelijk voor het spoorwegnet in Nederland, haar leveranciers stimuleren om duurzame producten te leveren en een duurzame bedrijfsvoering uit te oefenen. In dit kader is de CO2-prestatieladder ontwikkeld: bedrijven die deelnemen aan de aanbestedingen van ProRail maken meer kans de opdracht te winnen als ze hun eigen CO2-productie kennen en verminderen. Want hoe meer een bedrijf zich inspant om CO2 te reduceren, hoe meer kans op gunning bij de aanbesteding.

Frans van Duren, projectleider van de ladder en voorzitter van de technische commissie, laat de website van technische dienstverlener Imtech zien, met daarop de CO2-prestatieladder gepubliceerd. “Dit is precies de bedoeling”, zegt Van Duren. “We willen dat onze aannemers en ingenieursbureaus de transparantie over hun energieverbruik opvoeren.” Gerald Olde Monnikhof, beleidsadviseur milieu en inhoudsdeskundige, vult aan: “Het doel van de ladder is om het bewustzijn over energieverbruik op te voeren en bedrijven te stimuleren tot een reductie te komen.”

Korting
De CO2-prestatieladder heeft zes niveaus, opklimmend van 0 naar 5. Hoe beter de CO2-prestatie van een bedrijf, hoe hoger de positie op de ladder. Het niveau dat een bedrijf heeft bereikt in bewustwording en het verminderen van de CO2-uitstoot vertaalt zich in een ‘gunningsvoordeel’. Bij aanbesteden kan het voordeel oplopen tot een (fictieve) ‘groene’ korting van 10 procent op de inschrijfprijs. Het komt er op neer dat de laagste bieder niet per se de gunning wint. Per niveau krijgt een bedrijf aan de hand van een vaste set eisen een plaats op de prestatieladder. Deze eisen komen voort uit vier invalshoeken of aspecten, elk met een eigen weegfactor. Deze invalshoeken zijn: inzicht, CO2-reductie, transparantie en deelname aan initiatieven. Op de hogere niveaus leidt dit tot CO2-reductie in de keten, het delen van kennis met andere bedrijven en zelfs tot het stimuleren van hun leveranciers om óók hun CO2 verbruik te verminderen.

Milieukeur
De onafhankelijke onderzoeks- en adviesorganisatie CE Delft heeft ProRail geholpen met de prestatieladder. “Zij hebben ons geadviseerd bij het opstellen van de rekenfactoren die bedrijven moeten hanteren om hun CO2-emissie te berekenen”, zegt Olde Monnikhof, “en ons gewezen op de eisen die Milieukeur stelt aan groene stroom. We hebben voor die richting gekozen omdat we kunnen aansluiten bij bestaande systematiek. Milieukeur stelt duidelijke eisen aan de herkomst van groene stroom, zoals van wind, zonne-energie, een waterkrachtcentrale of biomassa. Wij hebben dus gekozen voor Milieukeur, maar we stellen niet verplicht dat het certificaat behaald is: het gaat ons erom dat voldaan is aan de eisen die Milieukeur stelt aan de groene stroom. Elektriciteit die daaraan voldoet mag lagere rekenfactoren gebruiken dan andere stroom.” ProRail past de CO2 prestatieladder sinds december vorig jaar toe. Veel bedrijven hebben inmiddels een certificaat en het aantal groeit gestaag. “Het zou mooi zijn als ook andere opdrachtgevers hetzelfde instrument gaan toepassen, wellicht met een eigen (maximum) fictieve groene korting”, zeggen Olde Monnikhof en Van Duren. “Elektriciteit die daaraan voldoet mag lagere rekenfactoren gebruiken dan andere stroom.”

Pionieren
“We zijn met de prestatieladder echt aan het pionieren”, aldus de beide heren. “En zijn dan ook erg nieuwsgierig naar hoe de markt zal reageren. Komt er extra vraag naar groene stroom door dit initiatief en gaan onze aanbieders hun leveranciers vragen naar de footprint van hun product?” Omdat het pionieren is spreken Van Duren en Olde Monninkhof van een overgangsjaar: “We merken dat aanbieders vragen gaan stellen over de prestatieladder. Het is natuurlijk niet onze bedoeling om bedrijven gek te maken en we staan open voor betere inzichten. Zeker wat betreft het gebruik van groene stroom zitten we in een overgangsjaar: we verwachten dat straks alleen elektriciteit die voldoet aan de eisen van Milieukeur wordt goedgekeurd als groene stroom. De overige groene stroom zal dan als grijs worden aangemerkt: met alle gevolgen voor het niveau op de prestatieladder.”
 

  • ProRail is verantwoordelijk voor het spoorwegnet in Nederland. Het gaat dan over aanleg, onderhoud, beheer en veiligheid. Ongeveer 3.200 medewerkers zorgen ervoor dat elke dag, 24/7, jaarlijks 1.200.000 reizigers en 100.000 ton goederen op hun plaats van bestemming komen, met ruim 6.000 treinen over 6.830 kilometer spoor. ProRail besteedt veel werk uit aan andere partijen; ingekocht worden onder andere ingenieursdiensten, detacheringen en ICT.

[Publicatie magazine SMK-Nieuws 61, maart 2010]

Terug naar overzicht